Ludzie w Paragwaju są bardzo podzieleni. Negatywne emocje nie pozwalają na wspólne rozwiązywanie bieżących problemów kraju. A jakby tak nienawiść zastąpić sympatią? Film Conozca al Paraguayo Conozca al Paraguay to próba złagodzenia tarć społecznych w Paragwaju. Dla nie-Paragwajczyków to okazja, by poznać do głębi ten najmniej znany z iberoamerykańskich krajów.

Przeszło cztery lata temu wyjechałem rowerem z Meksyku. Sam. Ale w Boliwii dołączyła się do mnie Jessica, dentystka z Santa Cruz de la Sierra. Razem objechaliśmy Paragwaj w szerz i wzdłuż. Ze stomatologicznych pasji nowej towarzyszki narodził się projekt Higiene Mental Higiene Dental [Higiena Umysłu Higiena Jamy Ustnej]. Wspólnie odwiedziliśmy przeszło czterdzieści szkół i trzy społeczności rdzenne na głębokiej prowincji paragwajskiej i regionach przygranicznych Argentyny i Boliwii. Dla młodszych był teatr kukiełkowy, lekcja mycia zębów i szczoteczki w prezencie. Dla starszych – warsztaty motywacyjne.

Nie było łatwo. Czasem nie mogliśmy się dogadać: brakowało nam znajomości języka guarani. Czasem nie mogliśmy pedałować: koła grzęzły w kleistej mazi czerwonej ziemi, nasączonej wodą pory deszczowej. Czasem mieliśmy dość: ciężarówek, wąskiej szosy i niekończących się pagórków. Ale było warto. Choćby dla tego jednego dzieciaka, który z niekrytym entuzjazmem i oczami wielkimi z wrażenia wykrzyczał: Ale się dziwnie czuję, tak świeżo! Nigdy się tak nie czułeś? Nie, pierwszy raz w życiu myję zęby!

Dużo byliśmy z ludźmi, przede wszystkim w szkołach, gdzie zatrzymywaliśmy się na noc, a czasem na kilka dni, by przeczekać deszcze (i ogołocić miejscowe drzewa owocowe z mandarynek i grejpfrutów). Patrząc i słuchając, dowiedzieliśmy się o serii problemów Paragwaju: skrajne nierówności we własności ziemi (taki Carlos Casado, który swego czasu kupił 5,7 miliona (!) hektarów, czyli jedną siódmą kraju), wszechobecna toksyczna agrochemia, genetycznie modyfikowana soja zajmująca siedemdziesiąt pięć procent powierzchni pól uprawnych, korupcja, klientelizm, ekstraktywizm. Ale przede wszystkim: podziały.

Jeśli myślę o tobie jak o wrogu, nie będziemy wspólnie szukać rozwiązań. Z wrogiem się nie współpracuje, wroga się zwalcza. Podobnie w Paragwaju, skolonizowanym ponownie w XX wieku, potomkom Brazylijczyków, Polaków, Niemców, Japończyków, Mennonitów, Włochów, Ukraińców, miejscowym Metysom i ludności Niwakle, Ava Guarani czy Ayoreo trudno zjednoczyć się w poszukiwaniu wspólnego projektu narodowego. I nie są to jedynie podziały na gruncie etnicznym, ale przede wszystkim: ekonomicznym. Czyli te, które w praktyce społecznej wyzwalają najwięcej emocji.

POLECAMY: Dziewczyny nie chcą się bać samotnych podróży

Byłoby mi łatwo nienawidzić cię, gdybym Cię nie znał, a inni mówiliby mi: zobacz, ten Czytelnik Peronu4 to złodziej, kradnie internet z zakładu pogrzebowego z naprzeciwka, donosi na sąsiadów i włącza muzykę o czwartej rano na cały regulator. Ale gdy Cię poznam, gdy mi o sobie opowiesz, gdy usłyszę Twój głos, poznam Twoją historię (no i mi wyjaśnisz o co chodzi z tym zakładem pogrzebowym), to staniesz mi się jakoś bliski.

Dlatego chcę pokazać Paragwajczykowi jego braci: Paragwajczyków różnego pochodzenia, o różnym statusie społecznym i odcieniu skóry; ich codzienność, historie osobiste i problemy. Może przyczyni się to w jakimś stopniu do budowania jedności – punktu wyjścia do rozwiązywania złożonych problemów XXI wieku. Wy natomiast będziecie mogli poznać Paragwaj  prawdziwy: nie ten z pocztówek i statystyk gospodarczych, ale kraj ludzi z krwi i kości.

 

Wiele już zrobiłem: mam nagranych piętnaście wywiadów, osiem z nich możecie zobaczyć na moim kanale youtube. Planuję kolejne dziesięć wywiadów. A te wywiady będę musiał dojechać i wrócić. A potem spędzić długie dni i tygodnie by wyedytować zebrany materiał, dodać podkłady muzyczne i spleść z dwudziestu pięciu wywiadów jedną historię w postaci godzinnego filmu dokumentalnego.

A do tego potrzeba środków finansowych, dlatego zanim ukończę film, chciałbym Wam go sprzedać, co Wy na to? W ramach akcji na PolakPotrafi.pl można wspomóc produkcję filmu i jednocześnie nabyć dostęp do nagrania, zamówić autorską pocztówkę z Paragwaju, znaleźć się w napisach końcowych, a nawet zdobyć zestaw do yerba mate – najbardziej znanego z paragwajskich produktów.

Serdecznie zapraszam do udziału. Zróbmy razem film o Paragwaju! Szczegóły znajdziecie tutaj: Film dokumentalny – konflikt paragwajski.

Wojtek Ganczarek

Wojtek Ganczarek

Wychodząc w góry, wracał po tygodniu. Wyjeżdżając autostopem, docierał po dwóch miesiącach. A jak wsiadł na rower, tak go nie ma. Pisze tu: Fizyk w podróży.

Komentarze: Bądź pierwsza/y